Stay Signed In
Do you want to access your site more quickly on this computer? Check this box, and your username and password will be remembered for two weeks. Click logout to turn this off.
Stay Safe
Do not check this box if you are using a public computer. You don't want anyone seeing your personal info or messing with your site.
Salam. Universitet bolmesini yaratmagimin esas sebebi Universitetin heyatimda evezsiz rol oynamasi ile baglidir.
Qebul senedlerimi doldurarken hech aglimdan bele kechmezdi ki, ne vaxtsa Azerbaycan Dovlet Neft Akademiyasina qebul olaram. Lakin ora qebul oldum.
Mektebde oxuyarken mekteb heyatinin Universitet heyatindan
daha gozel olacagini dushunsem de, fikrimde yanilmisham - Universitet heyati evezsizdir.
Hazirda ise Faydali qazinti Yataqlarinin Geologiyasi ve Keshfiyyati fakultesinde oxuyuram. Qrupumuzda menden bashqa 23 telebe var. Artiq ilk gunlerden ushaqlar bir-birileri ile yaxinlashmishdilar. Bunun neticesidir ki, bu gun qrupda bir-birileri ile qardash kimi olan ushaqlar var. Qardash kimi demeyimin esas sebebi, qrupumuzda yalniz bir qizin tehsil almasidir. Menim de qrupda yaxindan dostluq elediyim ushaqlar var.
Imkan olduqca butun qrup yoldashlarimin shekillerini bu sehifede yerleshdirecem. Helelikse bir nechesine baxa bilersiniz. Sag olun.
10 Noyabr 1887-ci ilde Bakı şeher duması terefinden Bakıda texniki mektebin yaradılması haqqında qerar çıxarılmışdır.
1896-cı ilde texniki mekteb «Bakı aşağı seviyyeli texniki mektebe» çevrilmişdir. 1896-1905-ci iller erzinde bu mektebin mexanika şö’besi üzre 50 nefer, inşaat şö’besi üzre ise 55 nefer buraxılışı olmuşdur. 1910-cu ilde mexanika şö’besine neft-texniki ve elektromexanika istiqametler daxil idi.
1916-cı ilde mektebde 494 telebe tehsil alırdı ki, onlardan da 20 nefer azerbaycanlı idi.
1918-ci ilde mekteb politexnikum adlandırılmışdır. Politexnikumda neft senayesi, elektromexanika ve inşaat–me’marlıq şö’beleri fealiyyet köstermiş, telebelerin sayı 188 nefer olmuşdur. Qeyd etmek lazımdır ki, bu dövrde Azerbaycanda, aralarında 12 mühendis olan cemi 62 nefer azerbaycanlının ali tehsili olmuşdur.
16 Noyabr 1920-ci ilde Azerbaycan İnqilab Komitesinin «Bakıda politexnik institutunun yaradılması haqqda» dekreti e'lan edildi.
Dekretde aşağıdakılar qeyd olunmuşdur:
* «Neft-me’den», «elektromexanika», «mühendis-inşaat», «kend teserrüfatı» ve «iqtisadiyyat» fakulteleri esasında Bakı politexnikumu bazasında M.Ezizbeyov adına Bakı politexnik institutu yaradılsın.
* Bakı politexnikumunun binaları, avadanlıqları, hemçinin Rus texniki cemiyyetinin kimya laboratoriyası Bakı politexnik institutunun serencamına verilsin.
* Politexnik institutunun telebe kontingentinin terkibine politexnikumun telebelerinin daxil edilmesi ilk növbede, aşağıdakı esaslarla nezerde tutulsun: kafi derecede ümumi tehsil hazırlığına malik telebelerin I semestr derslerine buraxılması, bele hazırlığa malik olmayanlara ise elave ümumi tehsil fennlerinin keçilmesi ve en nehayet texnikumun yuxarı kurs telebelerine xüsusi dersler teşkil etmekle telebeler sırasına daxil olunması.
* Dövlet Universitetinin telebeleri üçün mövcud olan sosial te’minat hüquqları Bakı Politexnik institutunun telebelerine de şamil edilsin.
* Universitetlerden ve diger müessiselerden Politexnik institutuna tedris prossesine celb olunacaq professor-müellimlerin evezçilikle işlemelerine baxmayaraq, Politexnik institutunda tutduğu vezifeye uyğun onlara emek haqqı verilsin.
* Professor-müellim hey”etinin emek haqqı Dövlet Universitetinde uyğun vezifede çalışan emekdaşın emek haqqı kimi ödenilsin.
12 Dekabr 1920-ci ilde Xalq Maarif Komijsarlığı terefinden institutun açılması barede dekreti verilir. Dek-retde Bakı Politexnik institunun yaradılması ile bağlı Bakı politexnikumun bağlanması ve müeellimlerin öz vezifelerinden azad edilmesi qeyd olunur, hazırlıq işlerinin başa çatması ve institutda tedris ilinin 1 Yanvar 1921-ci ilde başlanması kösterilirdi.
Dekrete esasen mühendis A.İ.Kozlovun sedrliyi ile in-stitutda qebul komissiyasının yaradılması ve aşağıdakı normaları rehber tutaraq, qebulun 1 yanvar 1921-ci iledek başa çatdırılması nezerde tutulurdu. Namizedlerden ilk növbede - Bakı politexnikumunun telebelerinin, xüsüsi ali mekteblerin telebelerinin, ikinci - türk dili bilenlerin, üçüncü – fehlelerin, dördüncü – AKBP MK ve BK-den gönderilen beşinci – qızıl ordu nümayendelerinin, altıncı – şura qulluqçularının, yeddinci – qalan vetendaşların instituta qebulu nezerde tutulmuşdur.
Dekrete uyğun professorlar N.A.Dubrovskiy, P.K.juze, L.Q.Qurviç, Petroqrad Universitetinin dosenti A.S.Şepotev ve mühendis D.D.Qadaskin institutun professorları; aqronom N.A.Lebedev, mühendisler S.Vekilov, A.İ.Kozlov, A.N.Şuşerov ve M.V.Abramoviç ise ixtisaslarına uyğun ka-fedra ştatlarına müellim kimi daxil edilmişler.
Professor N.A.Dubrovskiy 1 sentyabr 1921-ci iledek ilk rektor te’yin olunmuşdur.
Dekretde Elmi Şuranın terkibinin, adları yuxarıda çe-kilenlerden teşkil olunması da qeyd olunmuşdur.
İnstitutun Elmi Şurasının birinci iclası 15 Dekabr 1920-ci ilde ilk rektor professor N.A.Dubrovskinin sedrliyi altında aparılmışdır. İclasda S.Vekilov Elmi Şuranın katibi seçilmişdir. Az sonra, 18 dekabrda Elmi Şuranın ikinci iclası keçirilmiş ve ilk defe olaraq fakultelere: «Neft-me’den» - dağ mühendisi B.Dombrovskiy, «Elektromexanika» - mühendis-elektrik A.Sizov, «Mühendis-inşaat» - mülki inşaaat mühendisi A. Şuşerov, «İqtisadiyyat» - professor N.A.Dubrovskiy ve «Kend teserrüfatı» - aqronom N.Lebedov dekan seçilmişler.
Fealiyyete başlanmasını beyan eden ilk zeng 2 Yanvar 1921-ci ilde saat 9.30-da vurulmuş ve mühendis S.Vekilov institutun tarixinde ilk defe olaraq ali riyaziyyatdan mühazire oxumuşdur.
1920/1921-ci tedris ilinde institutun Elmi Şurasının 66 neferden ibaret olan terkibine aşağıdakı professorlar ve müellimler daxil olmuşlar:N.A.Dubrovskiy, P.K.juze, L.Q.Qurviç, A.S.Şepotev,D.D, Qadaskin, A.M.Şuşerov, L.S.Leybenzon, İ.V.Kurçatov, K.A.Krasusskiy, A.A.Axundov, Q.N.Qaziyev, İ.Q.Yesman, S.A.Kovalevskiy, P.İ.Kuznesov, T.Q.Kuliyev, P.P.Lukin, M.M.Skvorsov, S.N.Usatıy, V.İ.Tixomirov, B.P.Albiskiy, N.L.Vannikov ve başqaları.
1922-ci ilde “ Kend teserrüfatı”, “ İqtisadiyyat”, “ Texnoloji ( elektrotexnika, dağ-neft ve nefttexnoloji şö’beleri)”, ve “Mühendis-inşaat (quru yol, hidrotexniki ve mülki inşaat ixtisasları üzre)” fakultelerin fealiyyeti üzre institutun strukturu sehmanlaşdı.
Bu dövrde esasen ümumi nezeri hazırlığa geniş yer verilmekle ixtisas fennlerinin tedrisine ve istehsalat tecrübelerinin keçirilmesine lazımı nezaret yetirilmirdi. Tedris planlarına çoxlu sayda fennler salınmaqla, fennlerden hesabatların verilmesinde serbestliye yol verilmekle beraber, telebelrin bir kursdan digerine keçiril-mesinde meqbul ve imtahanların verilme ardıcıllığı gözlenilmirdi. Praktiki ve laboratoriya derslerine lazımı diqqet yetirilmir, telebelerin müveffeqiyyeti bal sistemi ile qeyde alınırdı. Tehsil müddetinin nominal 5 il olmasına baxmayaraq, tedris planının hedden artıq yüklenmesi, az sayda telebelere bele 7 il erzinde institutu bitirmeye imkan verirdi. 1922-ci ilde institutun maddi-texniki bazasının ve professor–müellim hey’etinin güclendirilmesine «Azneft»(te’mir ve lazımı avadanlığın te’mini ve 150 telebeye teqaüdün verilmesi), Xalq Komissarlar Şurası, Maa-rif, Torpaq, Yeyinti Ticaret Xalq Komissarlıqları terefinden lazımı kömeklik gösterilirdi.
Bu illerde institutda işlemek üçün professorlar: S.N.Usatıy, S.M.Romanov, B.P.Albiskiy, M.M.Eliyev ve İ.Q.Yesman (1922-1928-ci illerde rektor vezifesini icra etmişdir) de’vet olunmuşlar.
1923-cu ilin yayında Azerbaycan Hökümetinin teşebbüsü neticesinde keçmiş ittifaqın Merkezi İcraiyye Komitesinin 10 avqust 1923-cu il tarixli qerarı çıxırılmış, Bakı Politexnik institutunun ümumi ittifaq ehemiyyeti qeyd olunmuş ve ittifaqın Maarif Komissarlığına ve Azerbaycan Hökumetine İnstitutun maddi-texniki bazasının yaxşılaşdırılması ile bağlı tedbirlerin görülmesi üçün gösteriş verilmişdir. Bunun neticesinde «Azneft»in gelirinin müeyyen faizinin institutun fonduna köçürülmesine, Vladikavkaz Politexnikumun avadanlığının alınmasına nail olunmuşdur.
1923-cu ilde 3 neferden ibaret birinci buraxılış, 1924/1925-ci tedris ilinde -13, 1925/1926-ci ilde – 46, 1926/1927-ci ilde ise 289 nefer mühendis buraxılışı olmuşdur.
1923-cü ilden institut M.Ezizbeyov adına Azerbaycan politexnik institutu adlandırılmışdır.
1929-cu ilde rektor vezifesini onun mezunu M.V. Barinov icra etmişdir.
1929-1932-ci illerde institututda, onun fakültelerinde yenidenqurma işlerini aparan ve hemin illerde rektor vezifesini icra eden, institutun me’zunu A.A.Nikişin olmuşdur.
12 May 1929-cu ilde institutdan «Kend Teserrüfatı» fakültesi ayrılmış ve serbest fealiyyet gösteren «Kend Teserrüfatı İnstitutu» yaranmışdır.
29 May 1930-cu ilde «Azerbaycan Politexnik İnstitutu»nun adı deyişdirilmiş ve «Azerbaycan Neft İnstitutu» (ANİ) adlandırılmışdır.
1931-ci ilde institutun şö'besi «Azerbaycan Qiyabi Senaye İnstitutu» yaradılmışdır.
Azerbaycan Neft İnstitutu bazasında Gence, Qroznı, Ufa ve İşimbayda şö’beleri olan «Azerbaycan Qiyabi Neft İnstitutu» yaradıldı.
İnstitutun adının «Azerbaycan Neft İnstitutu» adlandırılması ile bağlı yenidenqurma işleri ve mühendis kadrların hazırlanması aşağıdakı fakültelerde aparılmışdır: «Mexanika» (elektromexanika, avtoneqliyyat, istilik energetikası saheleri üzre); «Neft-me’den»(qazıma, istismar, qazın hasilatı ve utilize olunması ve me’den mexanikası saheleri üzre); «Geoloji-keşfiyyat», «Neftkimya» (neft zavodları, laboratoriya-tedqiqat, mineral maddelerin texnologiyası üzre); «İnşaat» (senaye-zavod inşaatı, mülki me’marlıq tikintileri üzre), «Neqliyyat» (sü’ni tikililer, demir yolları, demir yol istismarı ve relssiz neqliyyat üzre), «Senaye iqtisadiyyatı» ve «hidroenergetika».
19 İyun 1930-cu ilde «İnşaat» fakültesi bazasında Azerbaycan İnşaat İnstitutu yaradılmışdır (1 Sentyabr 1934-cü ilde yeniden «me’marlıq-inşaat fakültesi» adı ile Azerbaycan Neft İnstitutuna verilmişdir).
Politexnik institutun 10 illiyine tesadüf eden otuzuncu illerde 3267 telebesi, qiyabi tehsil üzre fehle fakültesinde 3000-den çox dinleyicisi olan Azerbaycan Neft İnstitutu keçmiş ittifaqda, görkemli ali tehsil müessiselerinden birine çevrilerek miqyas ve ehemiyyetine göre Zaqafqaziyada birinci ali texniki mekteb kimi qalmışdı.
Eger 1921-1929-cu iller erzind 422 nefer mühendis buraxılışı olmuşdursa, tekce 1929/1930-cu tedris ilinde institutu 559 mütexessis bitirmişdir.
Neft senayesi üçün mütexessis hazırlığında elde etdiyi nailiyyetlere göre institut 1931-ci ilde Azerbaycan Respublikası hökümetinin «Qırmızı emek Bayrağı Ordeni» ile mükafatlandırılmışdır.
Ölkenin senayeleşdirilmesi ile bağlı senayenin Azerbaycanda da sür’etli inkişafı tekce neft deyil, diger saheler üçün de mühendis kadrlarının hazırlanmasını teleb edirdi. Belelikle, respublikada geniş profilli senaye institutunun yaradılması günün vacib meselesi kimi qarşıda dururdu.
1934-cü il oktyabrın 10-da Neft institutu maşınqayırma, energetika ve s. saheler üçün de mühendis kadrları hazırlığına göre Azerbaycan Senaye İnstitutuna (Az.Sİ) çevrildi.
1932-1933-cü illerde A.M.Çeqodayev, 1933-1934-cü illerde S.P.Kiselyev, 1934-1938-ci illerde İ.S.Axundzade institutun rektoru olmuşlar.
Fealiyyetinin 15 ili erzinde 2614, sonrakı beş ilinde ise 2696 nefer mühendis kadrlarının hazırlanması, institutun sür’etle inkişaf etmesini sübut edir.
Fealiyyetinin 20 illiyi erzinde elde etdiyi nailiyyetlere göre 25 Dekabr 1940-cı ilde institut ittifaq hökumetinin ali mükafatlarından olan Qırmızı Emek Bayrağı ordeni ile teltif olunur.
